بسم الله الرحمن الرحیم
لاحول ولا قوه الا بالله العلی العظیم
درس یازدهم دروغ
قال الله العظیم فی کتابه:
«فَاَعقَبَهُم نِفاقاً فی قُلُوبِهِم اِلی یَوم یَلقَونَهُ بِما اَخلَفُوا الله ما وَعَدوهُ وَ بما کانُوا یَکذ بُون» [1]
«در نتیجه این تکذیب (و نقض عهد) خدا هم دل آنها را ظلمتکده نفاق گردانید تا روزی که به کیفر بخل(و مکر و کینه) و اعمال زشت خود برسند.»
منشأ دروغ : کمبود شخصیت ، ناتوانی روح و ضعف ایمان است که تکبر، حسد ، خودنمایی ، عجب ، غرور، محبّت مال ، حبّ افراطی ، بغض افراطی و … از این ریشه ناشی می شود . که دروغگـو برای رسیـدن به مقصـد خویش معمولا متوسـل به دروغ می شود و پس ازآن دروغ ابزار بسیاری ازگناهان می گردد ؛ ازقبیل ِتقلب ، تزویر، دزدی ، خیانت ، کم فروشی ، احتکار ، شیادی ، پیمان شکنی و…
امام عسکری علیه السلام می فرمایند:
«جُعَلتُ الخبائث کُلّها فی بَیت وجَعل مفتاحَهَا الکذب»[2]
«تمام پلیدی ها در اطاقی قرار داده شده وکلید آن دروغ است .»
از این حدیث به خوبی بر می آید که دروغ کلید تمام پلید ی ها و زشتی هاست. نکته مهم دیگر این که بسیاری از دروغ ها خود منشأ دروغی دیگر یا گناهانی دیگر است ، زیرا بسیار دیده شده است که افراد دروغگو برای توجیه مطالب خلاف خود ده ها دروغ دیگر نیز می گویند و یا برای جلوگیری از فاش شدن دروغ گذشته ی خود دست باعمال خلاف بیشتری می زنند.
دروغ با ایمان نمی سازد . قرآن می فرماید:
«اِنّما یَفتری الکَذِبَ الذینَ لا یُؤمنون بایاتِ الله وَ اولئک هُمُ الکاذبون»[3]
«تنها کسانی دروغ می گویند که به آیات خدا ایمان نمی آورند ، اینان دروغگویانند.»
برای شخص درغگوپای بند نبودن به عهد وپیمان ، عدم رعایت وقت وزمان وانجام ندادن ومسؤولیت ها وامثال این ها آسان است ، چون با یک سلسله عذرهای ساختگی موضوع را به اصطلاح خود منتفی کرده وخود را از زیر بار مؤاخذه رها می سازد.
گرچه این موضوع ، یعنی دگرگون ساختن چهره ی واقعیت ها به معاشرین دروغگو نسبت داده نشده است ، ولی این حالت براثر عادت به دروغ در خود شخص دروغگو نیز پیدا می شود چنان که نسبت به واقعیت ها وحقایق مربوط به خود و دیگران متزلزل و بدگمان می گردد و این یکی از دردناک ترین حالاتی است که برای انسان در زندگی پیدا می شود .
وصل الله علی محمد وال محمد
پایان درس یازدهم