بسم الله الرحمن الرحیم
لاحول و لا قوه الا بالله العلی العظیم
درس نوزدهم حیات اجتماعی
قال الله العظیم فی کتابه :
«یا اَیّهَا الّذینَ ءامَنُوا استجیبُوا لله وَ لِلرّسُولِ اذا دَعاکُم لِما یُحییکم و اعلَمُوا اَنّ اللهَ یَحُولُ بَینَ المَرءِ وَ قَلبِهِ وَ اَنّه اِلَیهِ تُحشَروُن.»[1]
«ای کسانی که ایمان آوردید اجابت کنید خدا و رسول او را چون بخواند شما را برای آنچه زنده کند شما را و بدانید که خدا حایل می شود میان مرد و دل او و به درستی که اوست که به سوی او محشور می شوند . »
از روزی که بشر زندگانی را در جهان شروع کرده سالیان دراز گذشته است . مدت زیادی طول کشید تا انسان به بسیاری از مسایل مربوط به خود آگاه شد. از جمله مساله حیات و زندگانی خودش پس از مرگ پس سزاوار است این سوال برای ما پیش آید که بشر از کی به زندگی آگاه شده ؟
جواب : با توجه به روایات ، شاید بتوان گفت ، اول بار پیامبران الهی بشر را به مساله حیات و روح آگاهی دادند ، زیرا یکی از مسایل اولیه ادیان الهی مساله حیات پـس از مرگ بوده است . اما اگر از این مساله صرف نظر کنیم و سوال کنیم «چه عامل مادی و تجربی در تاریخ زندگی انسان بوده است که او را به مساله حیات متوجه کرده؟»پاسخ این سوال شاید بطور صریح و قاطع میسر نباشد آنچه در این زمینه می تواند جواب گو باشد تنها فرضیه و حدس است ، شاید بتوانیم این طور حدس بزنیم که انسان ابتدا به حیات توجه نداشت ، ولی مکرر به جسد های بی جانی که بی حرکت در کناری افتاده بودند. برخورد کرد با این که تمام اعضای او سلامت است ولی هیچ گونه حرکتی ندارد ، پـس اندیشید که باید همراه این اندام های موجـود و مرئی یک جزء نا مرئی و احساس نشدنی دیگر نیز باشد که آن عامل حرکت و منشا تلاش و کوشش باشد و از او جدا شده . و به زبان متعارف و متداول جان و روح اسـت که سرچشمه حیات و زندگی است و خاصیت این حیات و زندگی هم کار و کوشش و حرکت است.
دانشـمندان به دنبال این نظـر به یک نکته بسیار حساس و اساسی دیـگر برخوردند و آن این که صرف حرکت و جنبش نشانه کامل حیات نیست بلکه موجود زنده حرکات و جنبش های گو ناگونی دارد [ هر چند این حرکات شکل ها ، جهت های مختلفی دارند ، به یکدیگر مرتبط نیزهستند و همه ی فعالیت ها و تلاش های یک موجود زنده متوجه یک هدف مشخص است. ] با افزودن این نکته حیات و زندگی را باید این طور تعریف کرد :
«حیات و زندگی عبارت است از کار و کوشش و جنبش های گوناگون و همه جانبه ، اما در راه تکامل و تامین یک هدف متعالی. »
وصل الله علی محمد و آل محمد
پایان درس نوزدهم
1ـ سوره انفال ـ آیه 24